برای تغییر هر رفتاری از این پنج مرحله عبور باید کرد

باتلاق های هیجان انگیز: اعتیاد به بازی های کامپیوتری در نوجوانی
بهمن ۶, ۱۳۹۵
ترس از چاقی در مردم کشورهای مختلف
بهمن ۶, ۱۳۹۵

از ترک سیگار گرفته تا رژیم های غذایی و ورزش روزانه، همه ما فهرستی از رفتارها و عادت هایی را داریم که مدتهاست قصد داریم آنها را تغییر دهیم و به جای آنها رفتارهای سالمی را جایگزین نماییم. من به عنوان پزشک، هر روز دیگران را نصیحت می کنم که رفتارهای بد و ناسالم را حذف کنید و رفتارهای سالم را جایگزین انها نمایید. اگرچه برخی از بیمارانم می توانند در مدت کوتاهی رفتارهای ناسالم را کنار بگذارند اما در مدت طولانی تر ناموفق هستند. به نظر شما علت چیست؟ محققین برجسته به نام های پروچسکا و دیکلیمنت برای تغییر رفتار، مدلی را ساخته اند با عنوان “مراحل مدل تغییر”. این مدل شامل پنج مرحله است که در نهایت منجر به تغییر رفتار در فرد خواهد شد. در ادامه به شرح این مراحل می پردازم:

۱-مرحله پیش تفکر: در این مرحله، درباره تغییر رفتار اصلا جدی فکر نمی کنیم. مدام به نظر دیگران و گفته های آنها در مورد رفتاری که قصد تغییرش را داریم، توجه می کنیم. به پیام های بیرونی بیشتر از پیام های درونی توجه می کنیم. اما به یاد داشته باشید که دیگران قصد صدمه زدن به ما را ندارند و فقط نظرشان را مطرح می کنند و این ما هستیم که در نهایت تصمیم می گیریم کار درست کدام است!

۲-مرحله تفکر: در این مرحله شروع می کنیم به فکر کردن درباره ایده تغییر عادت. این مرحله ممکن است از یک ثانیه تا یک عمر زندگی طول بکشد. انچه دقیقا باعث میشود که ما از این مرحله عبور کنیم و وارد مرحله بعد شویم، به نگرش ما بستگی دارد یعنی از تغییر نظر به تغییر باور برسیم، مثلا بجای اینکه بگوییم ورزش کردن خوب است، بگوییم : ورزش کردن برای من لازم و ضروری است. با این وجود آنچه باعث ایجاد این تغییر می شود، از فردی به فرد دیگر متفاوت است. مثلا ممکن است کلسترول بالا در فردی که چاق است باعث نشود که او ورزش کند، اما همین که فکر کند با همسرش تناسب اندام ندارد، به فکر ورزش کردن بیفتد. در این مرحله موانع ذهنی باعث می شود که فرد با چالش های ذهنی بسیاری مواجه شود. مثلا مدام از خود بپرسد آیا این تغییر لازم و ضروری است یا خیر؟ اگر شما هم در این مرحله، گیر افتاده اید پس به فکر راه دیگری باشید که انگیزه کافی را برای تغییر در شما به وجود آورد. به یاد داشته باشید که برای تغییر، به دنبال پیدا کردن و فعال نمودن یک باور انگیزشی در درون خود باشید.

۳-عزم و اراده: در این مرحله معمولاً خودمان را از نظر ذهنی و جسمی برای عمل کردن، آماده می کنیم. فرد سیگاری همه سیگارهایش را دور می اندازد. فردی که پرخوری می کند، بشقاب کوچک تری را انتخاب می کند و… . به هر حال برنامه ریزی برای روزهای آتی شروع خواهد شد. این فراخوان عزم و اراده، نقطه اوج تصمیم به تغییر است و در واقع سوخت لازم را برای روشن کردن موتورتان در جهت رسیدن به اهدافتان تامین می کند. من با اطمینان کامل باور دارم که انسان، توانمندیهای نامحدودی برای تصمیم گیری و خلق باورهای عمیق و جدید دارد.

۴-عمل کردن: و حالا کارمان شروع می شود. از خواب بیدار می شویم و یک پیاده روی فوق العاده را انجام می دهیم. یا اینکه به باشگاه ورزشی می رویم و یا سیگار را ترک می کنیم. خرد و توانمندی در نهایت به شکل یک رفتار جدید بروز خواهد کرد.

۵-تداوم: این مرحله ای است که باید پرهیز از سیگار را ادامه دهید. هر روز به باشگاه بروید و اگر قرار است که رژیم غذایی خود را حفظ کنید، همچنان از مصرف کالری پرهیز کنید. چون به نظر می رسد که شروع ایجاد یک رفتار جدید سخت ترین مرحله فرایند تغییر است، ما اغلب به اندازه کافی برای مرحله تداوم و نگهداری رفتار جدید آمادگی نداریم. شاید بدون شک بتوان گفت که تداوم یک رفتار جدید چالش برانگیزترین قسمت از ایجاد تغییر به حساب می آید. شاید علت شکست ما در مرحله تداوم این است که به اشتباه تصور می کنیم چون تغییر را شروع کرده ایم، پس تداوم آن نیز بدون زحمت ادامه خواهد یافت. اما در واقعیت این چنین نخواهد بود. تغییر یک رفتار به تغییر نگرش و دیدگاه ما بستگی دارد. حتی خلق و روحیه ما در تدوام رفتار نیز موثر خواهد بود. اگر روحیه افسرده ای داشته باشیم، یقیناً تغییر در ما به سختی اتفاق می افتد. بنابراین به یاد داشته باشید که زنجیره ای از عوامل در کار هستند تا بتوانیم رفتاری را هر چند کوچک در خود تغییر دهیم.

پس برای تداوم یک رفتار جدید باید سالم، پر انرژی و شاد باشیم…. !

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *